Πανάρχαια Ελληνικά κάλαντα

Ελληνικά

 Τα Κάλαντα του Τριέσπερου

Σε μερικές ημέρες θα ακουστούν από τα παιδικά χείλη τα κάλαντα των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς. Για τους περισσότερους ανθρώπους το άκουσμα αυτό είναι ένα χριστιανικό έθιμο που προαναγγέλλει τη γέννηση του Χριστού… αυτή είναι η αλήθεια, ή μήπως αγνοούμε τα παλιά μας ιστορικά γεγονότα;

Το ότι ανατέλλει ο ήλιος δεν είναι προνόμιο, ούτε έθιμο των χριστιανών, ούτε κανενός θρησκευτικού δόγματος.

Ο άνθρωπος από την στιγμή που στάθηκε στα δυό του πόδια, άρχισε να παρατηρεί όλα τα φαινόμενα που είχαν σχέση με την ύπαρξή του. Αποτέλεσμα να δοξάζει και να υμνεί επαναλαμβανόμενα φυσικά φαινόμενα, από την εποχή που ζούσε ακόμα στα «άντρα». Από τα «Άντρα» αυτά ξεκινά ο ανθρώπινος πολιτισμός, που βάση είχε την παρατήρηση των φυσικών φαινομένων. Αποτέλεσμα αυτής της παρατηρήσεως είναι και τα γνωστά μας κάλαντα.

Στην Κύπρο σώζεται από τη λαϊκή παράδοση ο εξής ύμνος, γιά τις χειμωνιάτικες γιορτές προς τιμή του Νέου Ηλιακού μας χρόνου.

Καλήν εσπέραν άρχοντες,
αν είναι ορισμός σας
Ηλίου την θεία γέννηση
να πω στ’ αρχοντικό σας.

Απόλλων άρχοντα θεέ,
έλα ξανά κοντά μας
συ φωτοδότη Βασιλιά,
φώτισε την καρδιά μας.

Λιώσε τα χιόνια στα βουνά
ζέστανε τα πλατάνια
φέρε μας γέλια και χαρά,
ειρήνη και ζωντάνια.

Στο σπίτι αυτό που μπήκαμε
οι εστίες να μη σβήσουν
κι όλοι οι νοικοκυραίοι του
χίλια χρονιά να ζήσουν...

 

Το αν σήμερα ξεχάσαμε τις απαρχές των γεγονότων, δεν φταίνε τα γεγονότα, αλλά οι άνθρωποι που προσάπτουν σε νεότερα γεγονότα πανάρχαια έθιμα.

Με την ευκαιρία των εορταστικών ημερών ας ρίξουμε μια ματιά στο γεγονός αυτό και ας γίνουμε κοινωνοί – μυσταγωγοί της ελληνικής μας παραδόσεως. Σε μας πέφτει το βάρος της προσπάθειας να επαναφέρουμε στην κοίτη του ποταμού τα νερά της ιστορίας μας, που οι ανιστόρητοι έχουν εκτρέψει σε χώρους που δεν έχουν καμία, μα καμία σχέση με την ιστορική αλήθεια.

Τα «Κάλαντα» απ’ τα πανάρχαια χρόνια εψάλοντο, για το ξεκίνημα του νέου «Ηλιακού κύκλου», που κλείνει μετά τις πιο σκοτεινές ημέρες του χρόνου 22, 23, 24 Δεκεμβρίου, και μετά ξεκινά η ανοδική τροχιά του ηλίου, όπου μεγαλώνει η ημέρα, δηλαδή ο νέος ηλιακός μας χρόνος. Τα αρχαία χρόνια τα Κάλαντα εψάλοντο και για την εαρινή ισημερία, για τις Απαρχές των καρπών και για κάθε σημαντική εργασία που είχε άξονα τη φύση και τον άνθρωπο.

Αρκετοί χωρίς γνώση του αντικειμένου, προσάπτουν τον νέο Ηλιακό κύκλο, στον Τριέσπερο Ηρακλή. Δεινών η άγνοια, αφού αυτές οι τελετές προϋπήρχαν του Ηρακλέους.

Πρέπει να κατανοηθεί, πως τα πάντα ξεκινούν από την Μητριαρχική εποχή, με βάση και πηγή τα αινιγματικά, τα μυστηριώδη «Νησιά», που τα συναντούμε σε όλες τις θρησκείες και όλες τις μυθολογίες, και δεν είναι άλλα από τα νησιά της Εσπερίας, εκεί που βρίσκουν λύτρωση και δικαίωση όλες οι μυθολογούμενες ιστορίες. Αν τα Κάλαντα εψάλλοντο προς τιμή του Ηρακλέους θα τον ανέφεραν ως Τρικέφαλο και όχι Τριέσπερο. Είναι αλήθεια ότι στα νησιά των Εσπερίδων ο Ηρακλής φόνευσε τον Τρικέφαλο σκύλο – φύλακα του Γυριόνη. Το γεγονός αυτό είναι μεταγενέστερο, και τα «Κάλαντα του Τριέσπερου» δεν τραγουδιώνται προς τιμή του· απλά ο Ηρακλής όπως και άλλοι ήρωες είναι μέρη της ιστορίας των Εσπερίδων Νήσων.

Τα νησιά των Εσπερίδων είναι ταυτοσήμαντα με την Τρινακρία, ή Θρηνακία· μέχρι σήμερα δεν έχει γίνει καμία προσέγγιση για να υποδειχθεί που βρίσκονται τα νησιά αυτά. Πάντα η εύκολη λύση: αντιγράφουμε τι έχουν γράψει οι ξένοι –δήθεν ειδικοί–, τα αναμασούμε και βγάζουμε συμπεράσματα, αγνοώντας της σωστές διαστάσεις της ελληνικής μας μυθολογίας.

Ας δούμε τι έχει να μας παρουσιάσει η γλωσσολογία. Η λέξη είναι σύνθετη από το τρι ή θρη και άκρη. Έχουμε την πρώτη έννοια της αρχικής τριαδικής διατυπώσεως. Στις απαρχές δεν είχε τίποτα το υπερβατικό, απλά σηματοδοτούσε γεωγραφικό χώρο. Στη συνέχεια έχει και θρησκευτική αξία. Από εδώ και ο ιερός Τρίπους. Ο Τριτοπάτορας· ανέμους τους εξ ουρανού και γης γενομένους, οι δε τους/τις προπάτορες. Τρίτα· έτσι ονομαζόταν η Κνωσσός το πρότερον. Τριτύς· η τριάς. Τρις ευδαίμων· τρισμακάριστος (μήπως μας έκλεψαν και τα Μακάρια νησιά; Σας βεβαιώ τα νησιά υπάρχουν και περιμένουν την Ανάστασή τους, ώστε να λάμψει ο πλανήτης από φως, πολύ φως ανέσπερο. Θριαί· αι πρώτες μάντεις. (αφού η μητριαρχική κοινωνία προϋπήρχε, σωστά ο Ησύχιος αναφέρει ό,τι αι πρώτες μάντεις – ιέρειες είναι θηλυκού γένους, και συγκεκριμένα πρώτη ιέρεια είναι η Θέτιδα). Θρόνα· άνθη. (σωστά αφού η Τρινακρία ή Θρηνακία, έφερε και το όνομα Ανθεμόεσσα). Θρησκεύει· σέβεται, θεραπεύει, τω θεώ λατρεύει, θρησκός· ευσεβής. Θρησκεία· σέβασμα.

Η λέξη Τριέσπερος είναι σύνθετη από τις λέξεις «Τρί» και «Εσπερία» = η Τριεσπερία· στην φαλλοκρατική διακυβέρνηση του Διός, μεταμορφώθηκε σε Τριέσπερος, δηλαδή ο Δίας οικειοποιείται όλες τις πνευματικές ιδιότητες της Μητέρας θεάς, της Τριεσπερίας Θεάς.

Απόδειξη των ανωτέρω σκέψεων και ερμηνειών είναι και τα σωζόμενα αρχαία κάλαντα, προς τιμή της Ειρεσιώνης. Ενώ ο τίτλος είναι θηλυκός, το περιεχόμενο των ευχών δεν απευθύνονται σε κάποια παλιά Θεά, αλλά και πάλι στον επίγειο Άρχοντα φαλλοκράτη. Θα σας θυμίσω μόνο δύο στίχους από Κάλαντα της Θράκης… το γάλα πίνουν οι άρχοντες / το μέλι οι αφεντάδες…

Λόγω του συντόμου της μελέτης, ας διαβάσουμε με προσοχή τα Κάλαντα της Ειρεσιώνης.

Τὰ κάλαντα τῆς Εἰρεσιώνη α΄

Δῶμα προσετραπόμεσθ’ ἀνδρὸς μέγα δυναμένοιο,
ὃς μέγα μὲν δύναται, μέγα δὲ βρέμει, ὄλβιος αἰεί.
Αὐταὶ ἀνακλίνεσθε θύραι. πλοῦτος γὰρ ἔσεισι
πολλός, σὺν πλούτῳ δὲ καὶ εὐφροσύνη τεθαλυῖα,
5 εἰρήνη τ᾽ ἀγαθή. ὅσα δ᾽ ἄγγεα, μεστὰ μὲν εἴη,
κυρβέη δ᾽ αἰεὶ κατὰ καρδόπου ἕρποι μᾶζα,
τοῦ παιδὸς δὲ γυνὴ κατὰ διφράδα βήσεται ὕμμιν,
ἡμίονοι δ᾽ ἄξουσι κραταίποδες ἐς τόδε δῶμα,
αὐτὴ δ᾽ ἱστὸν ὑφαίνοι ἐπ΄ ἠλέκτρῳ βεβαυῖα.
10 νεῦμαί τοι νεῦμαι ἐνιαύσιος ὥστε χελιδὼν
ἕστηκ᾽ ἐν προθύροις…
εἰ μέν τι δώσεις. εἰ δὲ μή, οὐχ ἑστήξομεν˙
οὐ γὰρ συνοικήσοντες ἐνθάδ᾽ ἤλθομεν

 Νεοελληνική απόδοση

 Μπαίνουμε μες στ’ αρχοντικό μεγάλου νοικοκύρη,
αντρειωμένου και βροντόφωνου και πάντα ευτυχισμένου.
Ανοίξτε πόρτες μόνες σας, πλούτος πολύς να έμπει μέσα,
και με τον πλούτο συντροφιά χαρά μεγάλη κι’ ευτυχία
κι’ ολόγλυκη ειρήνη. τ’ αγγειά του όλα γεμάτα νά ’ναι
και το ψωμί στη σκάφη να φουσκώνη πάντα και να ξεχειλίζει.
γι’ αυτό εδώ το παλληκάρι σας η νύφη νά ’ρθει θρονιασμένη σε θρονί,
ημίονοι σκληροπόδαροι στο σπιτικό αυτό να σας την κουβαλήσουν,
και να υφαίνει πανί σε αργαλειό με χρυσάργυρες πατήθρες.
σού ’ρχομαι σου ξανάρχομαι σα χελιδόνι κάθε χρόνο
και στην αυλόθυρά σου στέκομαι…
Αν είναι να μας δόσεις τίποτα, καλά και καμωμένα,
ει δε μή, δεν θα στεκόμαστε εδώ γιά πάντα.
γιατί εδώ δεν ήρθαμε γιά να συγκατοικήσουμε μαζί σου.

2Γ. Εἰρεσιώνη γ΄
Το τραγούδι της Ειρεσιώνης την Νεολιθική εποχή, το απαντάμε σήμερα με μικρές παραλλαγές στα κάλαντα της Θράκης:

«Στο σπίτι ετούτο πού ’ρθαμε του πλουσιονοικοκύρη
ν’ ανοίξουνε οι πόρτες του, μέσα να μπει ο πλούτος
κι η χαρά, κι η ποθητή ειρήνη
και να γεμίσουν τα σταμνιά μέλι, κρασί και λάδι
κι η σκάφη του ζυμώματος με φουσκωτό ζυμάρι».

Ας ρίξουμε μια ματιά στη λέξη Ειρεσιώνη για να δούμε τι σημαίνει και που απευθύνεται. Ειρεσιώνη· κλάδος ελαίας. Είρετο· έλεγεν, ηρώτα. Είρη· ερώτησις, φήμη.

Αν για ορισμένους θεωρηθεί η γραφή μας θρησκευτική προπαγάνδα, σφάλουν, διότι η ιστορική αλήθεια είναι πιο ισχυρή από την οποιαδήποτε προπαγάνδα. Το αν και άλλες θρησκείες ψάλλουν τα Κάλαντα, εμείς δεν τρέφουμε καμία κακία, τον ίδιο σεβασμό απαιτούμε και εμείς από αυτούς.

Αναγνώστες και αναγνώστριες της Ελληνοπαιδείας, σας προσφέρουμε ως απόδειξη των λεγομένων μας, μία σπάνια teracotta από το μουσείο του Λούβρου, όπου απεικονίζεται η μυητική παράσταση της θεάς Ρέας ή Ήρας, ή Δήμητρας, σύμβολο της τριαδικής δυνάμεως των νησιών της Εσπερίας.

Στο δεξί της χέρι κρατά το αυγό και στο αριστερό τον κόκορα. Η δυαδικότητα συμπληρώνεται με την παρουσία της Ρέας, στους κόλπους της θεάς ολοκληρώνεται η τριαδικότητα που δημιουργήθηκε, λειτούργησε, και δοξάστηκε, στα ιερά νησιά της Εσπερίας. Στην ελληνική μας ιστορία – μυθολογία μόνο, πρέπει να αναζητήσουμε την τριαδικότητα της λέξεως Ο/Η ΘΕΟΣ. Τα νησιά της Εσπερίας είναι η Αιθιοπία του δύοντος ηλίου, που αναφέρει ο Όμηρος, για να βεβαιώσει και Διόδωρος ο Σικελιώτης, ότι εκεί το πρώτον οι άνθρωποι (οι Αιθίοπες) τίμησαν και λάτρευσαν τις Θεαινές τους και Θεούς.

Hellenicpaedia / ο Επισκέπτης