Περί απραξίας

Ελληνικά

ΠΥΡΡΩΝ

365/60 – 274/70 π.Χ.

Ο φιλόσοφος του σκεπτικισμού. Καταγόταν από φτωχή οικογένεια και εργαζόταν σαν ζωγράφος. Στη συνέχει διδάχθηκε τη φιλοσοφία από τον Βρύσωνα και τον Ανάξαρχο τον Αβδηρίτη. Διετέλεσε και αρχιερεύς στην πατρίδα του, συνέβαλε στη κατάργηση της φορολογίας των φιλοσόφων. Ακολούθησε τον Μ. Αλέξανδρο στις Ινδίες. Το σύνολο της φιλοσοφίας του ονομάστηκε Πυρρώνειος ή Πυρρώνειος αίρεσις. Έργα του δεν σώζονται. Μαθητές του ήταν, ο Ναυσιφάνης, ο Αινεσίδημος, Σέξτος ο Εμπειρικός και Τίμων ο Φλιάσιος. Οι τρεις τελευταίοι, καθώς και ο Διογένης ο Λαέρτιος, φρόντισαν την διάδοση της φιλοσοφίας του.

Κανένα πράγμα εκ φύσεως στην ζωή δεν είναι ωραίο ή άσχημο, δίκαιο ή άδικο, καλό ή κακό.

Αν όμως δεν τα δεχτούμε όλα καλά για κάποιον που τα νομίζει όλα καλά, χρειάζεται να κρίνουμε τις διαφορές απόψεων. Πράγμα αδύνατο λόγω της ισοδυναμίας των επιχειρημάτων.

Τον έπιασαν να μιλάει μόνος του και τον ρώτησαν γιατί το κάνει αυτό. Προπονούμαι, να είμαι χρηστός, αποκρίθηκε.

Τον δάγκωσε ένα σκυλί και φοβήθηκε. Σ’ εκείνον που τον μέμφθηκε είπε: Είναι δύσκολο να απαλλαγεί κανείς ολοσχερώς, από τις ανθρώπινες αδυναμίες.

Πρέπει να αγωνιζόμαστε εναντίον των γεγονότων πρώτα με έργα, κι αν δεν είναι δυνατόν, τότε με λόγια.

Ταξιδεύοντας με πλοίο ξέσπασε θαλασσοταραχή· όλοι τά ’χαν χάσει, αυτός γαλήνιος, ατάραχος έδειξε ένα γουρουνάκι που έτρωγε ήρεμο στο πλοίο, λέγοντας, ο σοφός σε τέτοια κατάσταση θα πρέπει να διατηρεί τον εαυτό του.

Μια ζυγαριά που βρίσκεται σε ισορροπία δε ρέπει ούτε προς τη μία, ούτε προς την άλλη πλευρά.

Τίποτα δεν είναι περισσότερο κακό, από ένα άλλο κακό. Όπως η πρόνοια δεν είναι περισσότερο υπαρκτή από όσο ανύπαρκτη, έτσι και το «ουδέν μάλλον» δεν είναι περισσότερο υπαρκτό από όσο μη υπαρκτό.

Όπως σε κάθε επιχείρημα αντιτάσσεται ένα άλλο, έτσι μετά το ίδιο, αφού καταστρέψει τα άλλα, γυρίζει και καταστρέφει τον εαυτό του.

Τα πράγματα δεν είναι στην πραγματικότητα τέτοια που φαίνονται, αλλά μόνο φαίνονται ότι είναι τέτοια.

Η αποκάλυψή της αληθινής ουσίας των όντων είναι ανέφικτη! Για κείνα που οι δογματικοί βεβαιώνουν πως τα κατάλαβαν οριστικά βάσει επιχειρημάτων, εμείς απέχουμε, γιατί είναι «άδηλα».

Τα πράγματα πείθουν όταν ή οι αισθήσεις συμφωνούν γι’ αυτά, ή ποτέ, ή έστω σπανίως αλλάζουν, ή τα πράγματα που είναι συνήθη, ή καθορίζονται από νόμους, καθώς και τα ευχάριστα και τα θαυμαζόμενα.

Αποδείκνυαν (οι Πυρώνειοι) με βάση εκείνα που είναι ενάντια προς τα πείθοντα, ότι οι πιθανότητες κι από τις δύο πλευρές είναι ίσες.

Οι αντιρρήσεις που προβάλουν, οι Σκεπτικιστές, κατά της υποτιθέμενης συνοχής των φαινομένων ή των νοουμένων, όπως τα αντιλαμβάνονται οι αισθήσεις μας, αναφέρονται στις διαφορές ανάμεσα στα έμβια όντα σχετικά με τα γεγονότα που δίνουν σ’ αυτά ηδονή ή πόνο, ή είναι ωφέλιμα, ή βλαβερά γι’ αυτά. Συνάγεται δε απ’ αυτό το συμπέρασμα ότι δεν έχουν τις ίδιες εντυπώσεις για τα ίδια πράγματα, και από την αντίθεση αυτή, αναγκαστικά επιβάλλεται η αποχή, εκ μέρους μας. Ορισμένα από αυτά όπως ο Φοίνικας και τα σκουλήκια γεννιούνται χωρίς μίξη των δύο φύλλων, ενώ άλλα με μίξη όπως οι άνθρωποι, κι άλλα έμβια όντα.